محمدعلی حیدری هائی

هفته گذشته یک اتفاق ساده و ظاهرا کم‌اهمیت در تهران گویا خیلی‌ها را تکان داد؛ اتفاقی که زنگ‌های هشدار و بیدارباش را در کشور به صدا در آورد.
ماجرا از انتشار چند ویدیو در فضای مجازی آغاز شد؛ ویدئوهایی از تجمع بزرگ و عجیب هواداران نیما تکیدو - جوان بلاگر با حدود یک و نیم میلیون دنبال‌کننده در اینستاگرام و حدود یک میلیون نفر در یوتیوب- در ایران‌مال در شمال‌غرب تهران که همه را غافلگیر کرد، حتی بلاگرهای حرفه‌ای و معروف را که نمی‌دانستند او کیست!
مسأله اساسی در این پدیده عجیب و جدید، شبکه اجتماعی و فرد نیست؛ این است که چنین اتفاقی به شکل زیرپوستی و خاموش در کنار گوشمان رخ داده و هیچ‌کس هم از بزرگترها نفهمیده! از هرکه می‌پرسی، آیا این نوجوان را می‌شناسی، جواب منفی است! 
این اتفاق ساده اما جدی نشان داد آن‌قدر سرمان شلوغ بوده که امری به این مهمی را متوجه نشده‌ایم؛ حتی به رغم بسیاری سر و صداها و فریادهای نخبگان درباره مفاهیمی مانند شکاف‌های نسلی و شکاف عمیق ملت - حاکمیت و....
در روزهای اخیر، خیلی‌ها در شبکه‌های اجتماعی و سایت‌های خبری، درباره این اتفاق قلم زده و محتواهایی تولید کردند و شاید در نهایت این خبر هم با توفان اخبار و گزارش‌های متنوع امنیتی، سیاسی و اقتصادی و با تحولات پرشتاب در همه حوزه‎ها به محاق برود، اما آنچه از غبار خوابیده این اتفاق باقی می‌ماند، عادی‌انگاری و ساده‌سازی مسأله است. 
درباره این پدیده عجیب – به این معنا که اتفاقی در کنار گوشمان رخ دهد و متوجه نشویم- نکته اساسی اینجاست که خیلی موضوعات و پدیده‌های دیگر هم هست که آن‌ها را نمی‌بینیم یا نمی‌خواهیم به رسمیت بشناسیم، مانند تشدید افسردگی اجتماعی، افزایش پرخاشگری، بی‌تفاوتی نسبت به همنوع، سرّشدگی یا بی‌حس شدن نسبت به سقوط ارزش‌ها و اخلاق اجتماعی؛ موضوعاتی که می‌تواند در آینده چالش‌آفرین شود. بنابراین، جای آن دارد که پرسشگران و پژوهشگران وارد صحنه شوند و موضوع در دستور کار پروژه‌های پژوهشی قرار گیرد؛ خیلی زود و خیلی فوری، آن هم از سوی مراکز مستقل‌تر پژوهشی که داده‌هایش بتواند به حاکمیت و دولت جهت تصمیم‌گیری کمک کند. 
همچنین با توجه به وضعیت جامعه، تلقی افراد نسبت به قانون، نقش فضای غیرقابل‌انکار سایبر و ورود هوش مصنوعی به زندگی، به نظر می‌رسد آرام و بی‌صدا داریم وارد سیاهچاله‌های اجتماعی می‌شویم و متأسفانه نقش و تأثیر جنگ را نیز که به‌طور طبیعی حواس‌ها را از این تهدیدها پرت و منحرف می‌کند، 
نادیده می‌گیریم.